| Geloof je het zelf? |
|
Levensbeschouwelijk leren in het primair onderwijs
B.W.P. van den Berg, A. van Steenis, J. de Valk
bij dit boek is ondersteuning op het World Wide Web
Levensbeschouwing in het primair onderwijs is in beweging. Vroeger werden de kinderen met zachtere of hardere hand ingewijd in één bepaalde levensbeschouwelijke overtuiging. In de afgelopen decennia heeft deze benadering op veel scholen plaats gemaakt voor een andere: alle belangrijke levensbeschouwingen worden ‘objectief’ aan de leerlingen voorgeschoteld. Met Geloof je het zelf? presenteren de auteurs een invulling van het vak levensbeschouwing vanuit weer een nieuwe visie. Zij gaan ervan uit dat levenbeschouwelijke vorming pas ontstaat als kinderen niet alleen kennis nemen van een levensbeschouwing, maar daar ook hun eigen betekenis en waardering aan geven. Dat geldt voor de traditie waarin de kinderen zelf opgroeien én voor andere tradities. Met dit praktijkboek leren (aankomende) leraren hoe zij de interactie tussen de kinderen en de levensbeschouwelijke waarden kunnen stimuleren en begeleiden. Daarbij wordt veel gebruikgemaakt van oorspronkelijke levensbeschouwelijke bronnen als verhalen en beelden. Verder zijn creativiteit en openheid sleutelbegrippen in de didactische aanpak. In dit boek worden theorie en achtergronden steeds afgewisseld met voorbeelden en casuïstiek, illustraties, vragen en opdrachten. Op de bijbehorende website is voorbeeldmateriaal te vinden zoals liedjes en foto’s, en tevens studiesuggesties voor groepen en individuele studenten.
Verkorte inhoudsopgave
- Speelruimte voor creatief levensbeschouwelijk leren - Alle van Steenis en Bas van den Berg
- Inleiding
- Buitenperspectief en binnenperspectief
- Geloof je het zelf?!
- Wat is levensbeschouwing?
- Wat is levensbeschouwelijke ontwikkeling?
- Wat is levensbeschouwelijk leren?
- Wat is creatief levensbeschouwelijk leren?
- Tot slot
- Sociaalemotionele, morele en levensbeschouwelijke ontwikkeling - Andrea van As
- Inleiding
- Ontwikkeling in het algemeen
- Centrale vragen in de ontwikkelingspsychologie
- Sociaalemotionele en levensbeschouwelijke ontwikkeling: wat is het verschil?
- Fasen in de ontwikkeling
- Tot slot
- Een visie op het begeleiden van levensbeschouwelijke ontwikkeling -
Rosanne van den Berg
- Inleiding
- De leerkracht als levenbeschouwelijk begeleider
- Levensbeschouwelijk onderwijs in de praktijk
- De ideale leerkracht bestaat niet
- Levensbeschouwelijke ontwikkeling van kinderen - Ina ter Avest
- Inleiding
- Ontwikkeling
- Uitnodigen om vragen te stellen
- Reflecteren: horen wat je zegt
- Tot slot
- Levensbeschouwelijke bronnen creatief ontdekken - Bas van den Berg
- Inleiding
- Al het leren begint met vragen
- De attitude van de leerkracht
- Kinderen en tradities
- Ontwikkeling en vertrouwen
- Tradities bewaren en vernieuwen
- Als kinderen door dialoog op (een) verhaal komen
- Drievoudige dialogen
- Etiketten in intercultureel en interreligieus levensbeschouwelijk leren -
Cok Bakker
- Inleiding
- Etiketten toekennen
- Etiketten, cultuur en levensbeschouwing
- Onderwijs en levensbeschouwing
- Kerndoelen
- Nogmaals het etikettenprobleem
- De doelstelling van levensbeschouwelijk onderwijs
- Tot slot
- Leren symboliseren - Marjan Knipping
- Inleiding
- Een reis door de wereld van de symbolen
- De zee van hart en zin
- Eiland van vertrek
- Eiland van de woordenschat
- Zandbank
- Het eiland van je lichaam
- Het eiland van belangrijke personen
- Het schiereiland van de grote namen
- Het eiland van de universele symbolen
- Het eiland van de religieuze symbolen
- Het eiland van de religieuze voorwerpen
- Het eiland van handelingen en rituelen
- Je eigen symbolische eiland
- Tot slot
- Leren filosoferen met kinderen - Marianne Pijl
- Inleiding
- Het zinvolle spel van vraag en antwoord
- Een spel voor hoofd en hart
- Spelontwerpers en hun ideeën
- Voorwaarden en middelen om het spel te kunnen spelen
- Het spel van vraag en antwoord spelen vanuit jezelf
- Spelregels
- Het spel in de praktijk: is jokken altijd fout?
- Mysterie en initiatie in het spel
- Het spel van vraag en antwoord aan de hand van een film
- Spelen met beelden
- Tot slot
- Bewust zijn en communiceren vanuit een onderzoekende houding
- Patrick Rutgers
- Inleiding
- Levensbeschouwing: ‘Geloof je ’t zelf?’
- De opmerkingsgave van de leerkracht
- Groepsprocessen en de eigenheid van kinderen
- Twee voorbeeldoefeningen voor in de klas
- Afstemmen van binnen- en buitenwereld
- Voorbeeldverhaal: gebruik van scheldwoorden in de klas
- Inspelen op reacties van kinderen
- Voorbeeldverhaal: seksueel bewustzijn van kinderen en kwetsbaarheid
- Tot slot
- Ervarend leren - Ina ter Avest en Cok Bakker
- Inleiding
- Het veranderende kind
- Goede en slechte ervaringen
- Kinderen en hun emoties
- Verhalen in een context
- De waarderingtheorie van Hermans
- Tot slot
- Vieren en laten vieren - Martin Kemperman
- Inleiding
- Schoolvieringen en de druk van het volle lesprogramma
- Van vieren groeit een leerling
- Aandachtspunten bij de voorbereiding van een schoolviering
- Vieringen en rituelen in de klas
- Schoolvieringen
- Vieren op een multiculturele school
- Tot slot
- Een verhaal moet een deurtje openen …- Roel Ruijs
- Inleiding
- Wat is hier gebeurd?
- Het verhaal: waarheid over de werkelijkheid
- De Verteller
- Aan de slag!
- Tot slot
- Spelen is experimenteren met de relatie tussen jou en de wereld - Petra van der Veer
- Inleiding
- Verbeelden en beleven
- Leergedrag en leerkrachtgedrag
- Vertrouwen en lef, fantasie en creativiteit
- De rol van de leerkracht geanalyseerd
- De verwachting van de leerkracht
- pelkenmerken op de basisschool
- Dramatische werkvormen
- Voorbeelden van dramatische verwerking van bronnen in de klas
- Tot slot
- Zonder muziek kun je niet leven - Arie de Bruin
- Inleiding
- Weet je het nog? Liedjes van vroeger
- Muziek in je leven
- Muziek bij vieringen
- De plaats van muziek in verschillende godsdiensten
- De vanzelfsprekendheid van muziek
- Muziek in jouw lessen
- Maak je eigen muziek
- Tot slot
- Kunst en de noodzaak van verbeelden - Ino de Groot
- Inleiding
- Kunst als spiegel van de werkelijkheid
- Waarnemen
- Betekenis geven
- De noodzaak van verbeelden
- Stap voor stap leren kijken
- Kunstwerken vertellen verhalen
- Kunst voor alle leeftijden
- Uitdagen tot nadenken
- Tot slot
Bas van den Berg is lector aan de Marnix Academie in Utrecht en houdt zich bezig met levensbeschouwing en identiteit. Alle van Steenis is als didacticus verbonden geweest aan diverse lerarenopleidingen en is nu programmamanager bij het Centrum voor Nascholing Amsterdam. Jan de Valk is als didacticus voor geschiedenis en theologie verbonden aan het Instituut voor de Lerarenopleiding (ILO) van de Universiteit van Amsterdam.
bij dit boek is ondersteuning op het World Wide Web
|
2007,
1e druk,
301 pp.
Prijs: € 29,50
|
|
|
ISBN 9789046900369
|
opnieuw zoeken |
|